İntihar, intihar girişimleri, servis kazaları, tabii afetler ,çok sayıda öğrenci, öğretmen ve çalışanın yaralanması veya ölmesi ile sonuçlanan olaylar gibi beklenmedik olaylar okulda zorlu bir durum yaratabilir. Böyle durumlarda yapılabileceklerin bilinmesi, kaosu, dedikoduyu, fısıltı gazetesini, olayın öğrenciler ve diğer çalışanlar üzerinde etkilerini kontrol altına alabilme için gereklidir.

Kriz, ani ve beklenmedik bir biçimde okulun tamamını veya önemli bir kısmını çok derin ve olumsuz bir biçimde etkisi altına alan çoğunlukla ciddi bir yaralanma veya ölüm gibi bir durumu içinde barındıran olaylar ve bu olayların yarattığı etkiler için kullanılır.

Kriz, başetme mekanizmaları çöktüğünde stres yaratan olaylara karşı verilen ruhsal bir cevap olarak da tanımlanıyor.    Okullar,   diğer kurumlar, topluluklar veya toplumlar yani kısaca sosyal sistemlerin tümü kriz yaşayabilir.

Yaşanabilecek olası kriz durumlarıyla baş edebilme iyi bir hazırlık sürecini gerektirir. Hazırlık da etkili bir krize müdahale planı ve ekibi oluşturma ile yapılabilir.

Bu kapsamda okullarda öncelikle yapılması gereken Psikososyal Müdahale Hizmetleri Okul Ekibini oluşturmaktır. Psikososyal Müdahale Hizmetleri Okul Ekibi, öğrenciler, eğitimciler veya tüm okul çalışanları için fiziki veya psikolojik tehlike yaratan durumlara müdahale etme yetkisi tanınan profesyonel bir ekip olarak tanımlanabilir.

Psikososyal Müdahale Hizmetleri Okul Ekibi ;

• ·  Kritik duruma müdahale etmek
• ·  Güvenliği sağlamak
• ·  Karmaşayı durdurmak
• ·  Öğrencilere, ailelere, çalışanlara danışmanlık, kılavuzluk yapmak
• ·  Psikososyal müdahale planları geliştirmek, var olanları gözden geçirip düzeltmek
• ·  Her an çıkabilecek bir krize karşı  hazır durumda bulunmak ….  Amaçlarını yerine getirmek için oluşturulur.

Psikososyal Müdahale Hizmetleri Okul Ekibi Okul Müdürünün liderliğinde aşağıdaki kişilerden oluşur;

• 1. Okul Yöneticisi
• 2. Psikolojik Danışman/Danışmanlar
• 3. Öğretmen Temsilcisi
• 4. Veli  Temsilcisi
• 5. Öğrenci Temsilcisi

Sağlanabiliyorsa

• 6. Bir güvenlik görevlisi
• 7. Bir hemşire   veya doktor

Psikososyal Müdahale Hizmetleri Okul Ekibi oluşturulduktan sonra üyelerin hazırlanan bir program doğrultusunda özel bir eğitimden geçmesi gerekir.  Bu eğitimde öncelik Psikososyal Müdahale Hizmetleri Okul Ekibi üyelerine verilir. Bu eğitimden sonra üyeler kendi okulundaki personeli eğitmekten sorumlu olurlar. Eğitim psikososyal müdahale için son derece önemli bir konudur. Okullarda psikososyal müdahalenin yürüyebilmesi için herkesin belirli bir eğitimden geçmiş olması gerekmektedir. Eğitim sadece Psikososyal Müdahale Ekip üyeleri ile sınırlı değildir. Okulda görevli bulunan ve anne-babalar gibi okulla ilgili olan herkes eğitim sürecine alınmalıdır.

Ekibin eğitiminde aşağıdaki konular yer alabilir;

 

• · İlk Yardım

• ·  Okullarda Krize Müdahale (Acil Durum) Yönetimi

• ·  Okullarda Krize Müdahale (Acil Durum) Yönetiminin Temel İlkeleri

• ·  Riskli öğrencileri belirleme, değerlendirme ve müdahale

• ·  Okul Yöneticileri, Öğretmen ve velilerin Krize Müdahaleler (Acil Durumlar)  için zihinsel ve  duygusal  hazırlığı

• ·  Okulda bir Kriz Durumu (Acil Durum) oluştuğunda öncelikle yapılması gerekenler

• ·  Kriz Durum(Acil Durum) Çeşitleri

• ·  Kriz Sonrası psikolojik yardım

• ·  Kriz Durum  (acil durum) Yönetimi

• ·  Başetme Becerileri

• ·  Kriz Durum (Acil durum)  yönetiminde  öğretmenlerin eğitimi

• ·  Okullarda kriz durum (acil durum destek) ekiplerinin kurulması ve koordinasyonu

• ·  Kriz   (acil durum) öncesi hazırlanma ve etkin bir acil durum planı geliştirme

• ·  İntihar vakalarında   kriz durum (acil durum) yönetimi ve psikolojik destek çalışmaları

• ·  Hastanelerin psikiyatri bölümleri Yerel kurum, kaynak ve kişilerle bağlantı kurma ve sürdürebilme

• ·  Kriz durumun (acil durumun) hemen sonrasında öğrenci ve ailelere destek

• ·  Okullarda kriz durumlarında (acil durumlarda) basın ve  medya ile  ilişkiler.

Psikososyal Müdahale Hizmetleri Okul Ekibinden ileri düzey psikolojik destek ve görevler beklenmez. Bu ekibin ve üyelerinin böyle bir amacı ve görevi yoktur. Psikososyal Müdahale Hizmetleri Okul Ekibi üyelerinin tüm becerileri ve bilgilerinin kullanım alanı okullardaki travmatik durumlarla sınırlıdır. Bu ekiplerin amacı okulların travma yaratan durumlarla kesintiye uğrayan işlevlerini en kısa sürede düzeltmektir.

Okul Psikososyal Müdahale Ekibinin Kriz Durumlarına Yönelik (Olay Anı ve Sonrası) Yapabileceği Bazı Çalışmalar

 

1. Okulda yaşanan travmatik olayın niteliğine göre alınan bilgilerin başkalarına iletilmesini önler.

2.Gelen bilgilerin doğru olup olmadığını kontrol eder.

3. Gerekiyorsa Psikososyal Müdahale Hizmetleri Okul Ekibinin toplanmasını sağlar.

4. Yapacaklar ve ihtiyaç duyulan gereksinimler belirlenir. Olayla ilgili görev dağılımı yapılar.

5. Okul personeli haberi okul içinde ve okul dışında yaymamaları ve talimat beklemeleri konusunda uyarılır.

6. Acil durumlarda öğrencilerin olay yerinden uzaklaştırılması veya sınıflarda tutulması sağlanır.

7. Travmatik bir yaşantı durumunda okul kapılarının güvenliği ve okula giren çıkanın kontrolü sağlanır.

8. Gerektiğinde acil müdahale için ilgili kişi ve kurumlarla bağlantı kurulması sağlanır ( polis, itfaiye, ambulans, hastane, veli vb.).

9. Eğer bir öğrenci yaralanmışsa, öğrencinin hastaneye ambulansla naklini sağlayacak bir görevli veya varsa sağlık personeli görevlendirilir ve hastaneden okula bilgi vermesi sağlanır.

 

10. Gerekli hallerde İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün haberdar edilmesi sağlanır.

11. Öğrencinin ailesi ile bağlantı kurulduğunda ailenin durumun nasıl ele alınmasını istediği tespit edilir. Yapacaklar hakkında ailenin onayı alınır.

12. Gerektiğinde İlçe ve İl Psikososyal Müdahale Birimleri ile bağlantıya geçilmesini sağlar ve gerekli desteği alır.

13. Olay yerinde toplanan bilgiler okul müdürüne ulaştırılır.

14. Travmatik bir yaşantıdan etkilenmiş öğrencilerin veya kişilerin eşyaları koruma altına alınır. Olay sonrası akınlarına teslim edilmesi sağlanır.

15. Yanlış anlaşılmaları önlemek açısından öğretmen, öğrenci ve diğer personele ilk resmi açıklamanın yapılması sağlanır. Ancak ayrıntıya girilmez. Yeni bilgiler ulaştıkça açıklamalar yapılacağı söylenir. Sadece doğrular ve gerçekler bilgi olarak verilir. Yorumdan kaçınılır.

16. Yapılan duyurudan en çok etkilenecek veli, öğrenci ve çalışanların tespiti yapılır. Gerekli müdahale yapılar ve sağlık kuruluşlarına yönlendirilir.

17. Travmatik /zorlu yaşam olayına maruz kalmış /etkilenmiş öğrencileri okul devam/devamsızlıkları ile ilgili gerekli kayıtların tutulması sağlanır.

18. Travmatik/zorlu yaşam olayına maruz kalmış/etkilenmiş bireylere psikolojik destek verilmesi sağlanır.

19. Etkilenme olasılığı olan tüm öğrencilerin anne-babaları ile bağlantı kurup bilgilendirme çalışmaları yapılır.

20. Okul servis çalışanları, okul güvenlik görevlileri ve kantin çalışanları bilgilendirilir.

21. Gerektiğinde sınıflarda olayı, yaşananlar hakkında konuşmayı ve duyguları ifade etmeyi kolaylaştıracak çalışmalar yapılır.

22. Yapılan bu çalışmaları gerektiğinde öğretmenlerin kendi sınıflarında   yürütmesi sağlanır.

23. Okul ortamında riskli öğrenciler belirlenerek sınıf öğretmenleri ile işbirliği içerisinde bu öğrencilere gereken psikolojik destek sunulur.

24. Olaydan etkilenmiş olanlara yardımcı olabilecek kurum, kuruluş ve kaynakların listesi yapılır, dağıtılır ve öğretmenler odasına asılır. Öğrenci, öğretmen ve velilere yönelik pano düzenlemesi yapılır.